Wraz z nadejściem wiosny i poprawą pogody mieszkańcy masowo ruszyli na piesze wycieczki. Trzeba jednak pamiętać, że na naszym terenie występują żmije zygzakowate, których ukąszenie może być niebezpieczne dla życia i zdrowia. Dlatego należy zachować szczególną ostrożność podczas przebywania w kompleksach leśnych, na łąkach i pastwiskach ze względu na możliwość ukąszenia przez żmije.

Żmija zygzakowata to jedyny wąż jadowity na terenie Polski. Podlega ochronie gatunkowej. Najczęściej można ją spotkać na terenach podgórskich, łąkach, pastwiskach, występuje w trzech odmianach: szarej, brunatnej i czarnej. Rozpoznaje się ją głównie po zygzaku na grzbietowej części ciała.

Jad żmii zygzakowatej jest stosunkowo słaby. Szczególnie podatne na jego działanie są dzieci ze względu na małą masę ciała. Ukąszenie może być nieuświadomione przez osobę poszkodowaną, szczególnie, jeśli jest to dziecko. Jad jest najsilniejszy wiosną.

Nie każde ukąszenie żmii jest związane z wprowadzeniem jadu do organizmu człowieka. Zdarzają się tak zwane „suche ukąszenia”, kiedy jad nie jest wprowadzany do ciała.

Miejscowo obserwowane są dwa ślady po zębach jadowych oddalone o 5-10 mm, pojawia się ból, zaczerwienienie, obrzęk, martwica. Po różnym czasie (minuty, godziny) rozwijają się objawy ogólne u około 25 proc. ukąszonych (ból głowy, nudności wymioty, biegunka, powiększenie w. chłonnych, niepokój, spadek ciśnienia, duszność, zaburzenia świadomości) prowadzące do wstrząsu. Śmiertelność po ukąszeniu żmii jest oceniana na ok. 1 proc.

Pierwsza pomoc. Co robić?

Polega na obmyciu zranienia zimną wodą i unieruchomieniu kończyny najlepiej poniżej poziomu ciała. Nie należy obmywać spirytusem! Wskazane jest ochłodzenie kończyny za pomocą woreczków z lodem, okrycie poszkodowanego i podanie płynów najlepiej pozajelitowo oraz uspokojenie chorego. Metody polegające na nacinaniu rany i upuszczaniu krwi są historyczne i nie powinny być stosowane. Nie zaleca się również stosowania opasek uciskowych (niektórzy autorzy dopuszczają opaskę uciskającą naczynia żylne powyżej zranienia w przypadku przedłużonego transportu do szpitala), zabronione są próby wysysania jadu. Należy monitorować funkcje układów krążenia i oddechowego. Konieczny jest transport do szpitala. Przyczynowym postępowaniem jest podanie surowicy przeciwko jadowi żmij i chirurgiczne opracowanie zranienia. Postępowanie to powinno odbywać się na terenie ośrodka dysponującego zestawem przeciwkowstrząsowym, po próbie uczuleniowej. Surowica obligatoryjnie powinna być zastosowana u dzieci i kobiet ciężarnych, w pozostałych przypadkach według wskazań.

Kiedy podać surowicę?

Surowica powinna być podana jak najszybciej, po 24 godzinach od ukąszenia nie wywiera działania leczniczego. Ampułka 5 ml zawiera 500 jednostek anatokstny końskiej. Podanie następuje domięśniowo, stosowane jest też ostrzyknięcie miejscowe. Podanie dożylne jest możliwe tylko w stanie bezpośredniego zagrożenia życia. W razie potrzeby dawkę można powtórzyć. Ponadto leczenie obejmuje profilaktykę przeciwtężcową, podanie antybiotyków, leków przeciwuczuleniowych, przeciwbólowych i sedatywnych. Podawane mogą być też inne leki w zależności od stanu ukąszonej osoby (parametrów krzepnięcia, ciśnienia krwi, stanu ukąszonej kończyny itp.). W ciężkiej reakcji uczuleniowej podawane są adrenalina, glikokortykosteroidy, przetaczane płyny. Średni czas hospitalizacji wynosi 7 dni.

Wykaz szpitali na terenie powiatu kłodzkiego, które dysponują surowicą:

1.Szpitalny Oddział Ratunkowy SCM w Polanicy Zdroju ul. Jana Pawła II 2 tel.: 74 862 1162

2. Szpital w Kłodzku ul. Szpitalna 1a tel.: 74 86 51 238

Podał się za policjanta. Wyłudził od kobiety 20 tysięcy

Żmije (1)

Uwaga na żmije! Czy w naszych szpitalach jest surowica?