Dawny szpital w Nowej Rudzie. Dlaczego jego przyszłość budzi tyle pytań?

Przy ulicy Piłsudskiego 16 w Nowej Rudzie znajduje się jeden z bardziej charakterystycznych obiektów związanych z historią miejscowej ochrony zdrowia.

Dawny szpital Maria-Hilf był niegdyś dużym kompleksem medycznym, posiadającym sale dla pacjentów, zaplecze gospodarcze, kaplicę i ogród wypoczynkowy.

Dzisiaj większość mieszkańców zna go jako „spalony szpital”.

Opuszczony budynek przeszedł dwa poważne pożary. Od lat pozostaje nieużytkowany, a stan jego zachowania wzbudza kolejne obawy.

Według informacji przekazanych redakcji teren wokół obiektu jest mocno zarośnięty, część szyb została powybijana, a widoczne zniszczenia szczególnie niepokoją w przypadku fragmentów budynku położonych bezpośrednio przy ulicy.

Rzeczywisty poziom zagrożenia może zostać określony dopiero na podstawie profesjonalnej oceny stanu technicznego.

W czerwcu 2026 roku Urząd Miejski w Nowej Rudzie wystąpił o kontrolę nieruchomości do nadzoru budowlanego i konserwatora zabytków.

Teraz pojawiły się nowe ustalenia dotyczące jej właścicieli i dalszych planów.

Właścicielem jest lekarz z Ostrzeszowa. Miał plan na szpital, ale z niego zrezygnował

Jak ustaliła „Gazeta Noworudzka”, dawny szpital należy obecnie do Jarosława Józefa Dłubaka i Małgorzaty Dłubak.

Nieruchomość została zakupiona przez nich we wrześniu 2020 roku.

Jarosław Dłubak jest lekarzem z Ostrzeszowa, specjalistą chirurgii ogólnej.

W rozmowie telefonicznej z „Gazetą Noworudzką” potwierdził, że jest właścicielem kompleksu.

Przyznał również, że w chwili zakupu miał konkretny pomysł na jego przyszłe wykorzystanie.

– Tak, miałem pomysł, ale sytuacja zmieniła się dosyć diametralnie, z różnych względów, niezwiązanych absolutnie z tym obiektem. To są inne przyczyny – wyjaśnił.

Właściciel nie podał, jakie dokładnie przeznaczenie planował ani jakie rozwiązanie rozważa obecnie.

Nie ukrywa jednak, że stan nieruchomości stale się pogarsza, a dalsze decyzje stają się nieuniknione.

– Będę musiał podjąć w krótkim czasie jakieś decyzje ostateczne dotyczące tego obiektu. On niszczeje w oczach – powiedział.

Nie jest to jeszcze zapowiedź konkretnej inwestycji. Nie wiadomo, czy właściciel zamierza szpital sprzedać, wyremontować, czy poszukać innego rozwiązania.

Sprzedaż w 2010 roku. Powiat otrzymał 327 tys. zł

Szczegółowe ustalenia dotyczące historii własnościowej obiektu pokazują, jak zmieniała się sytuacja dawnego kompleksu medycznego.

Przez wiele lat nieruchomość należała do Powiatu Kłodzkiego.

Do sprzedaży doszło 22.12.2010.

Jak ustaliła „Gazeta Noworudzka” na podstawie dokumentów powiatowych i księgi wieczystej, wartość nieruchomości określano wówczas na 637 tys. zł.

Nabywcę wyłoniono w drodze rokowań, a ostateczna cena sprzedaży wyniosła 327 tys. zł.

Była więc o 310 tys. zł niższa od wcześniej wskazanej wartości.

Sama różnica między wyceną a ceną sprzedaży nie oznacza jednak, że doszło do nieprawidłowości. Na ostateczny wynik transakcji wpływać mogły różne okoliczności, których nie można ocenić wyłącznie na podstawie dwóch kwot.

Pierwszymi prywatnymi nabywcami były dwa małżeństwa: Marcin i Dorota Trejterowie oraz Emilia i Marek Bukałowie.

W późniejszym czasie zmieniła się struktura udziałów.

Po kolejnych dziesięciu latach doszło do następnej sprzedaży.

W 2020 roku nieruchomość kosztowała 550 tys. zł

Drugą transakcję zawarto 8.09.2020.

Cały kompleks sprzedano za 550 tys. zł.

To o 223 tys. zł więcej niż przy sprzedaży dokonanej przez powiat w 2010 roku.

Nie oznacza to jednak, że właśnie tyle zarobili poprzedni właściciele. Nie znamy bowiem kosztów utrzymania obiektu oraz ewentualnych nakładów poniesionych w ciągu dziesięciu lat.

Nabywcami zostali Jarosław Józef Dłubak i Małgorzata Dłubak.

Księga wieczysta wskazuje ich jako właścicieli na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej.

Nieruchomość obejmuje działkę nr 155 o powierzchni 3910 m².

Historyczny opis kompleksu wymienia między innymi główny budynek szpitala, oddział dziecięcy, krwiodawstwo, prosektorium, garaż i zabudowania gospodarcze.

To ważne przypomnienie, że Maria-Hilf był niegdyś rozbudowaną placówką, a nie jedynie pojedynczym budynkiem przy ulicy Piłsudskiego.

Nowe informacje o zabezpieczeniu dawnego szpitala

Właściciel odniósł się również do kwestii dostępu osób postronnych na teren nieruchomości.

Według jego relacji podjął niedawno działania mające ograniczyć możliwość wchodzenia do opuszczonego kompleksu.

W rozmowie z „Gazetą Noworudzką” wskazał, że wcześniejsze ogrodzenie było w znacznym stopniu zniszczone.

Jak mówił, zabezpieczenia wykonał przed miesiącem lub dwoma.

Właściciel zaznaczył również, że poza informacją dotyczącą objęcia budynku ochroną konserwatorską nie otrzymał, według jego wiedzy, innych decyzji nakazujących zabezpieczenie obiektu ani korespondencji z inspekcji nadzoru budowlanego.

To stanowisko należy zestawić z działaniami Urzędu Miejskiego w Nowej Rudzie, który w czerwcu 2026 roku skierował do odpowiednich instytucji wnioski o sprawdzenie nieruchomości.

Nie można jednak utożsamiać skierowania wniosku przez samorząd z wydaniem decyzji wobec właściciela.

Na obecnym etapie nie dysponujemy aktualnym rozstrzygnięciem nadzoru budowlanego ani potwierdzonym harmonogramem zabezpieczenia lub odbudowy szpitala.

Historia szpitala Maria-Hilf rozpoczęła się w XIX wieku

Zanim budynek stał się opuszczoną ruiną, przez dziesięciolecia pozostawał ważnym elementem infrastruktury medycznej Nowej Rudy.

Początki noworudzkiego lecznictwa są jednak jeszcze starsze.

Już w XVI wieku w mieście funkcjonował przytułek dla ubogich, określany w dawnych dokumentach jako szpital.

W 1829 roku uruchomiono kolejny obiekt przy obecnej ulicy Zaułek.

W połowie XIX wieku okazał się on niewystarczający.

W 1854 roku miasto zakupiło dom i grunt przy dzisiejszej ulicy Piłsudskiego. Po przebudowie w następnym roku urządzono tam osiem izb dla chorych, pomieszczenia lekarza i pielęgniarki oraz kaplicę.

Opiekę nad pacjentami rozpoczęły franciszkanki z Ziębic.

W latach 1878–1879 szpital został gruntownie rozbudowany.

Nową placówkę otwarto w 1879 roku, a z jej historią związała się nazwa Maria-Hilf.

Dawny Maria-Hilf miał własną neogotycką kaplicę

Jednym z najbardziej interesujących elementów szpitala była kaplica, poświęcona w 1880 roku.

Wzniesiono ją w stylu neogotyckim, a w jej wnętrzu znalazły się dzieła artystów związanych z Dolnym Śląskiem i Monachium.

Obraz ołtarzowy namalował pochodzący z Nowej Rudy Joseph Zenker.

Autorem obrazu Serca Jezusowego był profesor Richter z Kłodzka, natomiast ołtarz główny wykonał Margraf z Monachium.

Kaplica stanowiła integralną część życia szpitala.

Placówka była bowiem nie tylko miejscem leczenia, ale również kompleksem o funkcjach gospodarczych, mieszkalnych i religijnych.

Dzisiaj architektura dawnej świątyni pozostaje jednym z ważnych elementów historycznego założenia.

W 1913 roku zakończono wielką rozbudowę kompleksu

Na początku XX wieku Maria-Hilf ponownie rozbudowano.

Prace modernizacyjne prowadzono w 1908 roku, a następny duży etap rozpoczął się w 1912 roku.

Koncepcję przygotował architekt powiatowy Gaffron, zaś realizacją zajmował się architekt Lauterbach.

Wzniesiono nowe, czterokondygnacyjne skrzydło.

Przebudowano również wcześniejszą część szpitala i przygotowano dodatkowe pomieszczenia.

W kompleksie funkcjonowała także kostnica oraz sala przeznaczona na uroczystości pogrzebowe.

Rozbudowę zakończono w 1913 roku.

Według „Studium historyczno-urbanistycznego Nowej Rudy” szpital mógł wówczas przyjąć około 500 chorych.

W 1928 roku na terenie przyszpitalnego ogrodu warzywnego urządzono ogród wypoczynkowy.

Była to więc placówka o znacznej skali, która przez lata odgrywała istotną rolę w miejscowej ochronie zdrowia.

Dwa pożary. Pierwszy w latach 80., drugi w 2018 roku

Przez wiele dziesięcioleci budynek pełnił funkcje medyczne, również po zakończeniu II wojny światowej.

Jego losy zmienił poważny pożar z 1985 roku, kiedy ogień objął północno-wschodnie skrzydło.

W historycznym studium konserwatorskim wydarzenie datowane jest w przybliżeniu na 1986 rok.

Zniszczoną część odbudowano, ale placówka nie powróciła do wcześniejszej funkcji szpitalnej.

Później w obiekcie działały przychodnie lekarskie, laboratorium i administracja.

Z czasem działalność przeniesiono do innych budynków, a Maria-Hilf opustoszał.

28.09.2018 doszło do drugiego poważnego pożaru.

Ogień objął poddasze i około jednej czwartej powierzchni dachu.

W akcji gaśniczej uczestniczyło 43 ratowników z 15 jednostek ochrony przeciwpożarowej.

Zniszczone zostały fragmenty pokrycia dachowego i więźby.

Nie odnotowano osób poszkodowanych, a wstępne straty oszacowano na około 100 tys. zł.

Nie dysponujemy potwierdzonymi końcowymi ustaleniami dotyczącymi przyczyn tego pożaru.

W 2026 roku dawny szpital trafił do rejestru zabytków

Historia Maria-Hilf wkroczyła w kolejny etap prawny w 2024 roku.

Wówczas rozpoczęto postępowanie dotyczące wpisania obiektu do rejestru zabytków.

Jak wynika z informacji opublikowanych wcześniej przez NowaRuda24.pl, decyzją z 8.01.2026 dawny szpital został wpisany do rejestru zabytków pod numerem A/6314.

Właściciel w rozmowie z „Gazetą Noworudzką” mówił o otrzymaniu informacji dotyczącej wpisu do ewidencji zabytków.

Są to dwa różne pojęcia prawne. Wcześniejsze ustalenia redakcyjne dotyczą wpisu do rejestru, natomiast dokładny zakres dokumentów, do których odnosił się rozmówca, wymagałby dodatkowego wyjaśnienia.

Niezależnie od tej rozbieżności ochrona konserwatorska ma istotne znaczenie dla ewentualnych prac przy historycznym budynku.

Nie oznacza jednak automatycznego rozpoczęcia remontu.

Miasto wystąpiło o kontrolę. Właściciel zapowiada decyzje

W czerwcu 2026 roku Urząd Miejski w Nowej Rudzie skierował wnioski do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kłodzku oraz Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Chodziło o sprawdzenie stanu obiektu i problemów związanych z jego utrzymaniem.

Rzecznik miasta Krzysztof Czajka podkreślał wcześniej, że możliwości bezpośredniego działania samorządu pozostają ograniczone ze względu na prywatną własność nieruchomości.

Właściciel z kolei wskazuje, że podjął działania mające ograniczyć dostęp osób postronnych na teren kompleksu.

Nie znamy jeszcze rezultatów ewentualnych kontroli ani dalszych decyzji odpowiednich instytucji.

Nowym elementem jest natomiast przyznanie przez Jarosława Dłubaka, że jego pierwotny pomysł na zagospodarowanie obiektu nie zostanie zrealizowany.

Nie ujawnił, co dokładnie planuje zrobić z nieruchomością.

Czy niemal 150-letni szpital doczeka się nowego rozdziału?

Dzieje Maria-Hilf są przykładem historii miejsca, które przez dziesięciolecia służyło mieszkańcom całego regionu, a później utraciło swoją funkcję.

Obiekt zyskał okazałą architekturę, własną kaplicę i rozbudowane zaplecze medyczne.

Przetrwał dwa poważne pożary, zmiany organizacyjne w ochronie zdrowia i kolejne transakcje własnościowe.

Dziś jego przyszłość pozostaje niepewna.

Właściciel przyznaje, że budynek niszczeje i że będzie musiał podjąć ostateczne decyzje dotyczące nieruchomości.

Nie wiemy jednak, czy doprowadzą one do remontu, sprzedaży czy jeszcze innego rozwiązania.

Najważniejsze jest to, że dalszy los dawnego szpitala Maria-Hilf nie został przesądzony. A każda kolejna decyzja może mieć znaczenie nie tylko dla właścicieli, lecz także dla zachowania ważnego fragmentu historii Nowej Rudy i ziemi kłodzkiej.

Spalony Szpital W Nowej Rudzie (1)

Dwa pożary i niemal 150 lat historii. Co stało się z dawnym ...