Filipek, trzy siódemki i wilk z kamienicy w Kłodzku
Jedna z najbardziej znanych legend ziemi kłodzkiej dotyczy Filipa Fediuka, nazywanego Filipkiem lub kłodzkim Nostradamusem. Mieszkający w Starym Waliszowie mężczyzna zasłynął jako jasnowidz, do którego po porady przyjeżdżali ludzie z różnych części Polski.
Według popularnej opowieści miał przewidzieć wielką powódź, która nawiedziła Kłodzko w lipcu 1997 roku. Przepowiednia wiązała nadchodzący kataklizm z trzema siódemkami oraz kamiennym wilkiem, który miał napić się wody z Nysy Kłodzkiej.
W jednej z wersji przypisywanych Filipkowi pojawiały się słowa:
„Kiedy spotkają się trzy siódemki, kataklizm przyjdzie”.
Według późniejszych relacji jasnowidz miał wypowiedzieć je w połowie lat 70. XX wieku, podczas rozmowy w zakładzie fryzjerskim w Bystrzycy Kłodzkiej. W niektórych przekazach pojawia się rok 1975, w innych 1976.
Gdy 7 lipca 1997 roku Kłodzko zmagało się z katastrofalną powodzią, mieszkańcy zaczęli łączyć tę datę z przepowiednią. Zapis 07.07.1997 zawiera bowiem trzy siódemki.
Najbardziej niezwykły był jednak drugi element opowieści.
Na elewacji kamienicy przy ul. Grottgera 5 znajduje się kamienna płaskorzeźba przedstawiająca wilka. Podczas powodzi w 1997 roku woda sięgnęła niemal jego pyska. Wyglądało to tak, jakby zwierzę rzeczywiście pochylało głowę, by napić się wody.
Przypadek ten stał się jednym z najsłynniejszych symboli kłodzkiej powodzi. Historię wilka do dziś opisują również oficjalne materiały turystyczne Urzędu Miasta Kłodzka.
Druga przepowiednia Filipka. Kiedy lew w Kłodzku napije się wody?
Z czasem zaczęła krążyć jeszcze bardziej niepokojąca wersja legendy. Według niej Filipek miał przewidzieć nie jedną, lecz dwie katastrofalne powodzie.
Pierwsza miała nastąpić wtedy, gdy spotkają się trzy siódemki, a wilk napije się wody. Druga, znacznie większa, miała nadejść, kiedy obok siebie pojawią się trzy dziewiątki.
Wówczas woda miałaby dosięgnąć kłodzkiego lwa.
Dlaczego właśnie lwa?
Lew jest jednym z symboli Kłodzka. Jego wizerunki można znaleźć w różnych częściach miasta, przede wszystkim na rynku. Jeden z najbardziej charakterystycznych znajduje się na zabytkowej fontannie przed ratuszem.
Rynek położony jest wyżej niż ulica Grottgera i Wyspa Piasek, które szczególnie ucierpiały podczas powodzi.
Gdyby woda dotarła do lwa na fontannie, oznaczałoby to zalanie miasta na niewyobrażalną skalę.
Problem polega jednak na tym, że legenda nie wskazuje jednoznacznie, o którego kłodzkiego lwa miałoby chodzić.
Co więcej, nie istnieje wiarygodne potwierdzenie, że Filipek rzeczywiście wypowiedział słowa o trzech dziewiątkach i lwie.
9 września 1999 roku. Przepowiednią zainteresowały się ogólnopolskie media
Historia o lwie nie jest współczesnym wymysłem internetowym. Funkcjonowała już pod koniec lat 90. XX wieku.
Dowodem jest archiwalna publikacja RMF FM z 9 września 1999 roku, zatytułowana „Mieszkańcy Kłodzka drżą”.
W materiale przypomniano krążącą wówczas przepowiednię:
„Kiedy zejdą się dziewiątki w dacie, tym razem lew napije się wody”.
Tego dnia zapisywano datę jako 9.09.1999. Niektórzy mieszkańcy obawiali się, że właśnie wtedy może nastąpić kolejna katastrofa.
Zainteresowanie było tak duże, że RMF FM wysłało do Kłodzka wóz satelitarny i reportera, który relacjonował sytuację w mieście.
Do zapowiadanej katastrofy jednak nie doszło.
Podobne interpretacje powracały później przy okazji 9 września 2009 roku. Również wtedy nie nastąpiła przepowiadana powódź.
To pokazuje, jak przez lata zmieniało się rozumienie legendy. Różne daty próbowano dopasować do słów przypisywanych jasnowidzowi.
Czy ktoś wymyślił historię o wilku już po powodzi?
To najbardziej zaskakująca część całej opowieści.
W archiwum „Rzeczpospolitej” znajduje się reportaż „Ballada o Filipku”, opublikowany 2 lipca 1998 roku, czyli niespełna rok po powodzi tysiąclecia.
Dziennikarz opisał w nim wspomnienia Elżbiety Skowronkowej, która twierdziła, że przepowiednię dotyczącą trzech siódemek i wilka pamięta od blisko 20 lat.
Jeżeli rzeczywiście słyszała tę historię przed 1997 rokiem, oznaczałoby to, że nie została ona w całości wymyślona dopiero po katastrofie.
Istnieją jednak także zupełnie inne świadectwa.
W artykule „Fortelem przechytrzyć żywioł”, opublikowanym w 1998 roku w „Gazecie Wyborczej”, przytoczono wypowiedź Jacka Lutosławskiego, związanego z kłodzkim pubem WBL.
Mężczyzna twierdził, że to on wymyślił historię z wilkiem 8 lipca 1997 roku, stojąc przy zalanym sklepie na ul. Grottgera.
W innych relacjach pojawia się również nazwisko Mariana Półtoranosa, związanego z działalnością kulturalną w Kłodzku.
Półtoranos miał przyznać, że historia o wilku została przez niego wymyślona i wykorzystana w przedstawieniu „Wilcza jama”, wystawianym w Centrum Edukacji Kulturalnej.
Taką relację przytaczał między innymi lokalny dziennikarz Damian Bednarz.
Kto więc naprawdę stworzył słynną przepowiednię?
Jednoznacznej odpowiedzi nadal nie ma. Istnieją świadectwa osób zapewniających, że słyszały ją przed powodzią, ale także wypowiedzi ludzi przypisujących sobie jej stworzenie już po katastrofie.
Nie odnaleziono powszechnie dostępnego, wiarygodnego zapisu pełnej przepowiedni, sporządzonego jeszcze za życia Filipka, który rozstrzygałby ten spór.
Legenda o wilku pojawiła się w prasie już w lipcu 1997 roku
Co ciekawe, opowieść rozpowszechniała się niezwykle szybko.
W relacji dziennikarki „Gazety Współczesnej”, która odwiedziła Kłodzko 18 lipca 1997 roku, pojawiła się już historia wilka i trzech siódemek.
Wspomniano także o kolejnej powodzi, która miałaby sięgnąć fontanny przy ratuszu, oraz o jeszcze jednym kataklizmie, mającym całkowicie zniszczyć miasto.
Fragment tego archiwalnego materiału przywołano po latach w publikacji Onetu poświęconej powodzi tysiąclecia.
Oznacza to, że historia o wilku, kolejnej powodzi i fontannie krążyła już w pierwszych dniach po katastrofie.
Nie rozstrzyga to jednak, czy pochodziła z autentycznych wypowiedzi Filipka, czy była rozwijającą się miejską legendą.
Powódź w Kłodzku w 2024 roku ponownie ożywiła legendę
We wrześniu 2024 roku Kłodzko ponownie doświadczyło katastrofalnej powodzi.
Zalane zostały między innymi tereny położone w pobliżu Nysy Kłodzkiej, w tym Wyspa Piasek i okolice ul. Grottgera.
W mediach społecznościowych ponownie zaczęły pojawiać się zdjęcia słynnej płaskorzeźby oraz pytania o przepowiednię Filipka.
Powrócił również motyw kłodzkiego lwa. Niektórzy internauci zastanawiali się, czy kolejna katastrofa może mieć związek z drugą częścią legendy.
Nie ma jednak żadnych podstaw, aby traktować przepowiednię jako wiarygodną zapowiedź przyszłych zdarzeń. Powodzie są zjawiskami naturalnymi, a ich występowanie wiąże się przede wszystkim z warunkami meteorologicznymi i hydrologicznymi, nie zaś z układem cyfr w kalendarzu.
Kim był Filipek ze Starego Waliszowa?
Filip Fediuk był postacią rzeczywistą. Po II wojnie światowej zamieszkał w Starym Waliszowie w gminie Bystrzyca Kłodzka.
Zasłynął w regionie jako człowiek, któremu przypisywano niezwykłe zdolności przewidywania przyszłości. Ludzie odwiedzali go, pytając o zaginionych bliskich, sprawy rodzinne, zdrowie i życiowe decyzje.
Zmarł 2 lutego 1992 roku, pięć lat przed wielką powodzią w Kłodzku. Został pochowany na cmentarzu w Starym Waliszowie.
Pamięć o nim pozostaje żywa. 2 maja 2026 roku na domu w Starym Waliszowie, w którym mieszkał, odsłonięto pamiątkową tablicę poświęconą jego osobie.
Przepowiednia Filipka – prawda czy miejska legenda?
Historia o trzech siódemkach, wilku, trzech dziewiątkach i lwie od lat jest częścią lokalnej tradycji.
Nie ulega wątpliwości, że podczas powodzi w 1997 roku woda dotarła do kamienicy z kamiennym wilkiem. Faktem jest również to, że opowieść o przepowiedni funkcjonowała już w pierwszych tygodniach po katastrofie.
Nie udało się jednak jednoznacznie potwierdzić, że pełną historię o wilku i lwie rzeczywiście wypowiedział Filip Fediuk.
To, co dla jednych pozostaje niezwykłym proroctwem, dla innych jest przykładem miejskiej legendy, która powstała lub rozwinęła się pod wpływem tragicznych wydarzeń.
A kamienny wilk przy ul. Grottgera 5 wciąż przypomina mieszkańcom Kłodzka o jednej z najbardziej niezwykłych opowieści związanych z historią ich miasta.
A Wy? Słyszeliście historię Filipka jeszcze przed powodzią w 1997 roku? Może ktoś z Waszych bliskich pamięta, jak dokładnie brzmiała przepowiednia? Podzielcie się wspomnieniami.
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.